Zapraszamy do przeczytania wywiadu z naszym Gościem – Fuyuki Takahashi, z którą spotkaliśmy się w kwietniu w naszym biurze w Opolu, aby porozmawiać o różnicach i specyfice pracy w Japonii. Fuyuki jest absolwentką tokijskiej uczelni na kierunku ekonomia, pracowała m. in. jako menadżer sprzedaży.

Jesteś w Polsce już od kilku tygodni. Co jest dla Ciebie najciekawsze, co Cię najbardziej zadziwiło?

Bardzo podoba mi się przede wszystkim duża przestrzeń i mnóstwo zieleni. Jadąc pociągiem przez Polskę, mam okazję obserwować duże obszary lasów – przestrzenie pomiędzy miastami pełne są zielonych łąk. Takich widoków i pejzaży jest bardzo mało w Japonii, gdzie dominuje pejzaż industrialny i każdy metr kwadratowy jest maksymalnie wykorzystywany na potrzeby przemysłu.  

Bardzo dziwi mnie często spotykany bardzo zły stan toalet dla gości, np. w restauracjach. W dodatku w wielu przypadkach za korzystanie z toalety trzeba dodatkowo płacić.

Jakie zasadnicze różnice w zachowaniu widzisz pomiędzy Polakami a Japończykami?

Przede wszystkim zadziwia mnie smutek czy zniechęcenie widoczne na twarzach sprzedawców. Często widać, że ktoś nie lubi swojej pracy i okazuje to swoim zachowaniem wobec klientów. W Japonii nawet, jeśli nie lubisz swojej pracy, męczy cię i masz jej dość, zwycięża świadomość, że nie powinieneś swoim niezadowoleniem czy zmęczeniem „zarażać” klientów – to w końcu dzięki nim masz pracę! W Japonii klient jest najważniejszy i nie jest to jedynie slogan, ale faktycznie wdraża się to na każdym kroku. Wchodząc do sklepu czy restauracji jesteś witany, pracownicy pomagają Ci wyjechać z parkingu, żegnają Cię. Wszystko po to, byś był maksymalnie zadowolony i wrócił do tego miejsca ponownie. Restauracje, sklepy, bary, które nie dbają o satysfakcje klientów, szybko ich tracą i bankrutują.

Zdziwił mnie w Polsce zwyczaj dawania napiwków obsłudze restauracji – w Japonii tego nie robimy, ponieważ kelner dostaje pensję. Musi być uprzejmy i życzliwy dla gości, bo jeśli będą zadowoleni, to wrócą i cała restauracja będzie dobrze funkcjonować.

Jakie są główne wartości pracownika japońskiego? Czym kieruje się w swojej pracy menedżer, a czym pracownik szeregowy w japońskiej firmie?

Japończycy są bardzo przywiązani do tradycji i wartości kultywowanych od wielu wieków. Należą do nich przede wszystkim: dążenie do doskonałości, cierpliwość w działaniu, współpraca i lojalność. Te zasady wyznaczają każdemu pracownikowi sposób działania – niezależnie od szczebla w organizacji, na którym się znajduje. Menedżer w Japonii jest na swoim stanowisku dlatego że został wybrany przez pracowników. Ma służyć im wsparciem i przykładem, dlatego nie ma miejsca na wywyższanie się czy szczególne eksponowanie swojego stanowiska względem szeregowych pracowników. Z drugiej strony, nie ma obawy przed zbytnim spoufalaniem się czy wykorzystywaniem znajomości na wyższych szczeblach. W Japonii takie zachowanie nie może mieć miejsca – jesteś oceniany przez pryzmat swojej pracy, jej efektów, a nie indywidualizm czy znajomości. Jeśli zaś masz znajomości, to tym bardziej zobowiązuje Cię to do wytężonej pracy i bycia przykładem – musisz udowodnić, ze zasłużyłeś na lepsze relacje szefem. Zwiększa to zaufanie do Ciebie, którego nie wolno Ci zawieść.    

Jak wygląda zwykły dzień japońskiego pracownika? Czy faktycznie pracujecie po 16 godzin na dobę?

Standardowy dzień pracy liczy 8 godzin, jednak faktycznie zazwyczaj spędzamy w pracy więcej czasu. Powodów jest kilka. W Japonii mamy rozbudowany system spotkań i konsultacji grupowych, ważne są także spotkania prowadzone poza oficjalnymi godzinami pracy. Dotyczą one rozwiązywania bieżących problemów, które pojawiły się danego dnia. Częste są wspólne wyjścia do restauracji, przebiegające w nieco mniej formalnej atmosferze, ale w tym czasie także rozmawiamy głównie o sprawach firmowych. To wszystko powoduje, że często wraca się do domu właściwie tylko po to, aby położyć się spać. Tym bardziej cenimy chwile spędzane poza pracą wspólnie z rodziną czy przyjaciółmi. Wielu Japończyków bardzo celebruje te godziny i dlatego podczas wyjścia, np. na wspólny rodzinny obiad, bardzo zależy nam, aby obsługa w takim miejscu była na jak najwyższym poziomie i ten czas można było dobrze wspominać.  

Na ile dziś w japońskim pracowniku obecne są tradycyjne wartości wynikające z historii i bushido- tradycyjnego kodeksu samurajskiego?

Tradycyjne wartości są nadal bardzo ważne, na nich tak naprawdę bazujemy w pracy. Istotą pracy jest zaangażowanie w to, co się robi, stałe dążenie do doskonałości, cierpliwość w działaniu, współpraca, uczciwość i lojalność. Te zasady obowiązują w życiu, we współpracy pomiędzy ludźmi, ale także w relacjach biznesowych pomiędzy współpracującymi firmami. Bardzo dbamy o to, aby wspierać własny rynek, kupując produkty japońskie. Dzięki temu wiemy, że dbamy o dobro naszej ojczyzny i zapewniamy pracę naszym rodakom.   

Jak wygląda rozwiązywanie problemów w japońskiej firmie?

Żadnego problemu, nawet z pozoru najmniejszego, nie pozostawia się bez rozwiązania. Jeżeli zauważono, że coś odbiega od przyjętej normy, należy się tym niezwłocznie zająć. Dążąc do doskonałości, każdy pracownik ma wpojoną świadomość tego, że małe zaniedbanie może w konsekwencji doprowadzić do poważnych awarii. Dlatego wychodzimy z założenia, że nie ma nieistotnych problemów. Rozwiązań szukamy wspólnie w procesie grupowym. Standardem są spotkania podsumowujące dzień pracy.  W tych spotkaniach biorą udział wszyscy pracownicy danego obszaru – produkcji czy obsługi klienta. Spotkanie kończymy w momencie, gdy wspólnie wypracujemy rozwiązanie zgłoszonego problemu i mamy pewność, że nie pojawi się on kolejnego dnia. Czasami takie spotkanie trwa kwadrans, czasami nawet kilka godzin.     

Jak wyglądają relacje pomiędzy menedżerem a pracownikiem?

Jak już wcześniej wspomniałam, bycie menedżerem to przede wszystkim większa odpowiedzialność i duże zobowiązanie. Bycie menedżerem absolutnie nie oznacza tylko i wyłącznie wyższej pensji czy większego gabinetu. Menedżer pracuje ze swoimi pracownikami, np. w sklepie i razem z nimi jest odpowiedzialny za sprzedaż produktów. Dodatkowo musi opiekować się obsługą dostawców, wystawami itd. Relacje pomiędzy pracownikami a menadżerami są partnerskie w takim sensie, że istnieje głęboka świadomość wspólnego celu działania i konieczności współpracy. Sytuacja, w której menadżer przybywa do pracy przed pracownikami i np. sprząta parking czy przygotowuje miejsca pracy przy taśmie produkcyjnej jest na porządku dziennym. Następnie wita pracowników i zaprasza ich do wspólnej pracy tego dnia. Czuje się odpowiedzialny za stworzenie dobrego miejsca pracy. Z kolei to sprzątanie to rytuał związany z dbaniem o maksymalny porządek i czystość w firmie i w jej otoczeniu. Dzięki dbałości o porządek i szczegóły pracuje nam się bardziej komfortowo, ale przede wszystkim pokazujemy naszym klientom, dostawcom i partnerom biznesowym, że jesteśmy pracowici i godni zaufania. Porządek w firmie i wokół niej świadczy o tym, że dbamy o szczegóły na każdym kroku, a w konsekwencji także nasze produkty czy usługi są najwyższej jakości.        

Bardzo dziękuję za rozmowę.

Napisz do nas

Zapytaj o szkolenie

Marek Nowak

dyrektor ds. organizacji i rozwoju
tel. kom. 501 165 622
e-mail: marek.nowak@illustro.pl
tel. 77 44 28 554